Գառնիի ճակատամարտ

Zakarid Armenia 1200 map-fr.svgԳառնիի ճակատամարտ, ճակատամարտ մի կողմից Զաքարյան Հայաստանի և Վրաց թագավորության զորքերի ու մյուս կողմից Խորեզմշահերի պետության վերջին տիրակալ Ջալալադնի միջև 1225 թ-ին։ Խորեզմի վերջին շահին մոնղոլները ջախջախել և վտարել էին նրա տիրույթներից։ Շահը իր պետությունը ազատագրելու համար դիմում է Զաքարյաններին և վրացիներին, ովքեր սակայն մերժում են օգնություն տրամադրել։ Լսելով պատասխանը շահը մեծ զորքով հարձակվում է և հասնում մինչև Զաքարյան Հայաստանի Գառնի բերդը։ Այստեղ նրանց դիմավորում են հայ-վրացական միացյալ ուժերը և ղփչաղները Իվանե Զաքարյանի գլխավորությամբ։ Ըստ Կիրակոս Գանձակեցու հաղորդման, Իվանե Զաքարյանը և վրաց «մեծամեծները» նախքան ճակատամարտ ուխտ էին արել, որ եթե հաղթեն Ջալալադնին, ապա «իրենց իշխանության ներքո գտնվող ամեն հայի կդարձնեն վրաց դավանանքին, իսկ դիմադրողներին սրով կվերացնեն»[1]։ Սակայն ճակատամարտում դաշնակիցները պարտվում են և կորցնում 20,000 զինվոր։ Հաղթանակից հետո շահը գրավում է Դվինը և Թիֆլիսը ու կազմակերպում խաղաղ բնակչության ջարդ։